Door VERA ILLèS ROTTERDAM. 15 juni - "U hebt goede poëzie verkozen boven slecht voetbal en daar heeft U gelijk in gehad," zei de als altijd onberispelijke Geert Lubberhuizen bij wijze van inleiding op de vierde dag van Poetry International tot het talrijke publiek. Zijn medepresentator Remco Campert was allerminst onberispelijk, maar ving zijn versprekingen en zijn enigszins wazige voordracht met de gebruikelijke charme op en droeg zo op zijn manier bij tot een bijzonder geslaagde poëzie-avond, die in de pauze nog eens extra luister kreeg door het optreden van de Turkse zanger Ruhi Su. Eén van de aantrekkelijkheden van dit jaarlijks terugkerend en steeds gezelliger festival is de wervelende afwisseling van de verschillende talen, die samen een feest van klank vormen. Als poëzie geconcentreerde taal is, dan is poëzie in een taal die wij niet van woord tot woord kunnen volgen geconcentreerde klank, waarin een taal zich op zijn mooist presenteert. Het zingende Catalaans van Augusti Bartra. het gedragen, als een orakel klinkend Gaelic van de Schot Sorley Maclean.

het kabbelende Turks van Aras Oren, het vertrouwde en toch vreemde Vlaams van Hugo Claus, het staccato-Amerikaans yan Anne Waldman, het rythmische en verrassend zachte Japans van Taro Yamamoto en het stugge Iwrith van David Rokeah kwamen gisteren als een orgie van klank over ons met als steeds terugkerend rustpunt het heren-Hollands van Lubberhuizen en Campert. De dichters en hun vertalers lieten een groot aantal facetten en contrasten van hedendaagse poëzie horen. Pessimisme en teleurstelling beheersen het werk van Bartra en Maclean en beider werk bevat traditionele poetische elementen: verwijzingen naar de natuur, naar een ver mytisch (maar soms ook dichterbij) liggend verleden. Een rijke, vaak criptische beeldspraak is een andere overeenkomst en opvallend was de gelijkenis en een prachtige, enigszins pathetische, voordracht. Dag en nacht Bijna cynisch is de toon in het werk van Yamamoto, hoogleraar Duits aan de universiteit van Tokyo, kenmerkend voor de

dichtende intellectueel. De mens is geheel teruggeworpen op zichzelf, er is geen hogere macht, waarbij hij steun kan zoeken; dat is het levensgevoel, dat uit zijn lange gedichten weerklinkt. Op Poetry las hij alleen zijn kortere gedichten, maar een lengte van drie a vierduizend regels is bij hem gebruikelijk. Hij is in staat om dag en nacht te dichten totdat zijn innerlijke bron tijdelijk is opgedroogd. Maar ook dit vervoerd dichten brengt geen werkelijke troost: "Het woord zet mij in vuur en vlam. maar verwarmen doet het mij niet.", zei hij. Zoa ok bij andere intellectualistische dichters die de uitzichtloosheid van het bestaan verwoorden speelt bij Yamamoto humor en het beschrijven van alledaagse soms grappige situaties een belangrijke rol. De Israëlische dichter Rokeah gaf gisteren een toegift op zijn voordracht van dinsdag. In zijn gedichten stelt hij het dichterschap en de persoon van de dichter centraal: hij voelt zich bespied, door mensen op de markt of door zijn alter ego achter een raam. Vergeleken met hem is het werk van de Turk Oren bijna onpersoonlijk; hij

beschrijft een collectie! lot en groepsgevoel, dat van de Turkse gastarbeider in Europa. Hugo Claus die veel succes had behoeft geen nadere introductie. Hij las o.a. het prachtige lange gedicht ter nagedachtenis van zijn vriend Parnath. De show gisteravond stal de Amerikaandie veel mooier is, dan zij op de foto leek die eergisteren in deze krant was afgebeeld. Haar dynamische voordracht - zij zingt, danst, stampt - is meeslepend maar op papier schrompelen haar lange gedichten ineen tot een aaneenrijging van cliché's, ontleend aan een modieus Amerikaans milieu. Vanavond lezen op Poetry International: Rafael Alberti, Spanje; Pierre Emmanuel, Frankrijk; Natalya Gorbanevskaya, USSR; Denise Levertov, Verenigde Staten; Rein Bloem, Nederland; Caj Westerberg, Finland; Kofi Awonoor, Ghana.

Sorley Maclean

Hugo Claus (foto's Leo van Velzen)