<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<text>
	<title>Kunstnieuws.</title>
	<p>DOELEZAAL. Rotte’s Mannenkoor. En Gemengd Koor „Concordia”. ' Naarmate men verder afraakt van cle vori 8e eeuw, vervreemdt men meer en meer van Se romantische pathetiek, d.ie den hoofdscho tel uitmaakt van elk mannenkoor-diner. Er ■Moet langzamerhand een wonder gebeuren, {Mü het mannenkoor nog artistieke reden van "estaan te geven. Zelfs Rotte’s Mannenkoor, Sat den tand des tijds telkens weer met-novi teiten heeft getrotseerd, kan, nu .de Artistieke lood waarlijk hoog gestegen" is, geen geloof ■heer in nabije redding stichten. En het heeft gisteravond toch alle moeite voor gedaan! "laar de trouwe leider Bernard Diamant, die ■Met dit köor triomfen heeft'gevierd, bracht Sn schip niet inden tegenstroom omhoog. Bij wist de positie nauwelijks te houden en aat .was nog uitsluitend te danken aan het hardnekkig optimisme, waarmee hij het koor ®v. in Todtenvolk van Friedrich Hegar aan vUurde, om er de. uitersten van dynamische huanceering, van dramatische expressie en voluptueuze klank weelde uitte hal In. ?h was het Alter Baum van Ernst Honegger (Vooral niet te verwarren met Arthur Honeg Ber van Le Roi David en Judith) niet een ■Meesterstuk van klankveredeling? De objectieve schoonheid van de uitvoering {Jond den weg'echter niet tot het subjectieve hart, want – zij lag verankerd aan verstarde {■Mecdotica vaneen voorbijen tijdgeest. Men ■Moet zelfs vreezen, dat al de composities voor ■Mannenkoor, welke het hedendaagsche reper ■°ire uitmaken, gedoemd zijn, verloren te Baan, zelfs al voltrekt zich het wonder, waar ■ri‘M) niet op durft te hopen. De klankkleuren vaneen mannenkoor zijn vaneen zwoelte en een kleverigheid, die dit muzikale apparaat tot ideaal middel maakten, om de uitwassen her romantiek aan haar eind te helpen. Blijft hver: het mannenkoor als ondergeschikt mid hel in liturgie, in oratorium, in opera, of in ■olklore. Het wonder der redding moet zich ■M één van die takken openbaren. Anders in *et reddeloos overgeleverd aan den tegen Slfoom van den tijd. Gezien in liturgisch licht, schonk de.P'aasch «apg Vietimaê Pachali Laudes-yan Phons f’Usch, een eerste uitvoering, nog onvertroe slde voldoening. Het was het beste van de uitvoering, al miste men inde voordracht de ■■onkering van het Katholieke altaar en de statische vlucht van de mystieke geloofs 'M'ertuiging. Tusschen het cantus firmns en, de gevoelig Bsóiodruleerde (harmoniek der nevenstemmen Bihg den toon van het sacrament verloren en. het is Phons Dusch juist zoo voortreffelij ge .Mikt, er dien toon in te houden, ondanks zijn M technisch opzicht „gedurfde»” schrijftrant, hie te opvallender was, wanneer men bedacht, hat deize Paasctaang ad van 1930 dateert. De lyrische ballade van den Boedapester {Muizieikgéleerde Jenö Adam, Falu vegen lcurta hpesma. (Aan ’t dorpseinde staat een taveerne), 'v.elke te dezer plaatse eergisteren een bespre {■■hg. genoot, gaf het Koor inde polyrythmisdhe hoogtepunten moeilijkheden, die vrijwel ge heel werden overwonnen.. De folkloristische hern van het werk maakte er de uitvoerens '''aardigheid vanuit; de lyrisJh-romantische ?;his ontnam er echter evenveel aantrekkelijk heid aan, als de technische knapheid eraan toe voegde. ' Het lompe Lumpouhochzeit van Hans Wag her Schönkirch oh het plaUkomische, Stilleben .van Adolf Kiichl wtórèil twee voorbeelden van hièrpul-gediedertafel, die ad bijna mogen thuis hehooi-cn inde afdeeling Weiclhselkozakken ■olklore. Met een verkwikkende frischheid, levendig Jong, wat pril, maar zuiver en gevoelig van "jon, heeift het Gemengd Koor „Concordia” on her leiding van Piet 't.Flart gezongen. Van Jan yuéland bracht het een Wiegelied oip Middel hederlandschen tekst, dat zich uitstekend kon handhaven naast de muzikale bewerking, die ■rirnard Diamant er reeds van heeft gegeven JJM De drie Princessen, naar een Cihineesch ge hicht, dat om zijn atmosferisch gehalte bijzon Meren lof verdient. De tenoren waren er wat Scherp in. Voor het overige was de voordracht Uitnemend. Klaglied des Blindèn van Josip "jawenèki was een prettige verrassing. De twee Uitersten van de Slavische ziel, opstandigheid hh fatalisme, bleken in dit lied ontstellend ex thessief in verhand van gelijktijdigheid te zijn gebracht en het koor, hoewel onwennig, vei’ Mdkte het alleszins aannemelijk. .Van Bernard Diamant zong „Concordia” met Miterst verfijnde toewijding een naïeve, brooze kompositie op archaïseerend mild primitieven tekst van P. J. Blok, bedoeld als een in memo Ham ,mevrouw M. Diamant—Taverne. Een tee Mere compositie, waarvan alleen Diamant het' geheim kent. Innig devoot als een. paneeltje vas, Hemlinc, of als een sierletter uiteen oud handschrift, in lichte kleuren, met blauw van Van' dier Goes en met rose-noble-verguldsel op gq«tj.§akt, iisierlijik van beweging tot inde rag fijn#' verbeelding van den/zwervenden engel, diSjomendfe /ziel wegdraagt. Als ovérgang tot een geestig gecomponeerd en geestig voorgedragen tanzlied van Walde mar von Baussnern was een matig geïnspi reerd lied . van Joh. Rosemüller, Welt, Ade!. bewerkt voor ,5 stemmen door den tegenwoor digen Thomascantor prof. Karl Straube geko zen. De belangstelling voor het omvangrijke concert was aanzienlijk. Zaal Rotterdamsche Kunstkring. De Muziekkringi. Inde groote zaal van den Rotterdamsche Kunstkring aan de Witte .de Withstraat, in de sfeer van Kees vhn Dongens Parijsehc vrouwenportretten, hebben gisteravond dele den van, den Muziekkring een réunie gehad. – De bijeenkomst was gewijd aan duetteh en beurtzangen. Zooals de heer Hans Schouw man in zijn inleiding opmerkte, was het pro gramma zoodanig ingericht, dat m.en voor de pauze internationale staaltjes uit het bel-can to-tijdperk (pl.m. 1650—1750) te hbóren kreeg. In dien tijd gaf men de voorkeur aan de combi natie vaneen hooge vrouwenstem en een lage mannenstem. De sopraan Nanda Gerretsen en de bariton Laurens Bogtman. staande voor de imposante schilderij van de Comtesse de Noailles, gaven een schoone demonstratie, van wat de heer Schouwman over de verschil lende zangnummers had ongemerkt. Belde só listen zongen den dialoog „Sie haben meinen Herrn weggenommen” van den Dtiiischen or aanist J. R. Ahle, den beurtzang „When Myra sings” van den Engelschman Purcell, een magnifiek duet uit de opera Dardiuius van Ramèau, voorts „Salve Regina” van Pergolesc dan een duet uit de Tweede Passion van Handel en een recitatief met duet uit Cantate 79 van B.ach. Aan dit laatste nummer werkte de violiste Ella Boasson mede. Voordat de pauze inging, moesten de zang solisten Rameau’s duet herhalen op verzoek van de vele toehoorders.‘Het was het groote. succes van dezen avond: een van leven tinte, lend stukje historische muziekpoëzie vol roco co-elegantie, elegant voorgedragen. Alweer bleek, hoe goed zich do zaal van, den Kunstkring voor dergelijke muziekuitvoe ïihgen leept. Na de pauze hebben de zangsolisten een aantal liederen van Hugo Wolf , ten gehoore gébracht: „Eieder aus ,dem Buch Suleika” (uit Goethe’s „Wést-östlich-er Divan”), muzikale kleinoo'diën met een exotische schittering. Toonkunst, De "Schiedamsche Toonkunst-afdeeling geeft 3 Mei een concert in cle Groote Kerkte Schiedam. IJedewerkenden zijnde sopraan :G. _ Stotijn—Molenaar, de.hoboïst Jaap, Stotijn,, beiden uit Den Haag, dq organist Adr. C. Schuurman te Schiedam en het Dameskoor .der Afdeeling ónder leiding van Adr. C. Schuurman. Uitgevoerd worden werken van J. S. Bach, Handel, Dufav Marcello, Johan Staden, Michael Praetorius, 'César Franck, Van den Sigtenhorst Meyer en Adr. C. Schuur man. * N.V. Algemeens Kunsthandel. Werken van oude en moderne m,ee s t er s,, ... . Wat onderscheidt Eugelschc van Holland sche kunst? lii'Me . eerstg plaats de bodem waaróp' ze is'gegroeid, 'de sfeer waarin ze is ontstaan. Een) gróót deel van Engeland is in den zomer, veel bloemrijk er dan ons vader land, de rozen klimmen tegen de eenvoudig ste huisjes en brengen een toon van rosé in heel het landschap. Ook de Engelsche boer is anders. Dat ziet men op het groote schilderij van E. H. Rigg. Rond de buiten ge dekte tafel zijn het een Engelsche man, een Engelsche vrouw en Engelsche kinderen, ja een Engelsche hond, 'die er den . maaltijd ge bruiken. Het is of cle leemkleur van den En gelschen bodem niet enkel het landschap zelf heeft gekleurd maar ook de bewoners. ’t Is deze geaardheid, welke ‘ ook den schilder heeft "beïnvloed. Zijn romantiek is vaneen ander allooi dan dat van AJbert Neu buijs, 'van Kever, van Jozef Israèlis, minder sentimenteel, maar daarom niet ongevoelig,. Het is als het verschil tusschen Hollandschen en Engelschen kerkzang, zoo gemakkelijik te vergelijken als men radio heeft. Er gaat van dit groote schilderij een rust uit, die waardeering wekt voor dit eenvoudi ge arbeidzame leven inde natuur, maarte vens waardeering voor de knappe schilde ring nergens op effect gemaakt en daarom winnend bij nader beschouwen. Dat de voor ons gevoel eventjes zoete kleur van het Engelsche landschap geen schilders fantasie is. maar inderdaad echt, leert ons hier een schilderij van den Hollandschen schilder Hulk. Ook hij laat ons een mooi stuk Engelsch heuvelland zien en we gevoe len ineens, dat de menschen, die Rigg ge schilderd heeft, zouden kunnen wonen in één van de cottages, die in het wijde bloeien de dal liggen. Ook de koeien, die»&lt;. Hulk heeft geschilderd zijn Engelsche koeieij. Het is of ook het vee er wat kleuriger is. Veel doet daaraan het licht, dat in ons polderland altijd door de vochtige atmosfeer wordt gebroken. Vandaar een heel ander landschapscoloriet, dat b.v. Altmann zoo goed te pakken heeft. Van hem hangen op het oogenblik bij Van Eyk weer enkele zeer goede schilderijen, waarin hij den toon en de structuur van het laagste deel van Nederland juist en prettig weergeeft. Vooral dat met een paar schepen op een bin nenwater is een bekoorlijk en door en door Hollandse!) geval. Dok zoo’n aquarel van Vander Wissel geeft ineen heel ander genre goed de stemming van ons eigen land weer. Vergelijkt men dit b.v. met zoo’n boerderij van den Belg Stocquart dan bemerkt men dadelijk hoeveel zatter en voller de kleur wordt van het landschap zooclra men maar meer naar het Zuiden reist, verder van de zee af, waar hot licht droger is. Dit is dan ook wat sommigen aan de roman tiek van het midden der vorige eeuw be zwaart. Niet tevreden met onze meerendeels grijzig gebróken tonaliteiten heeft ze deze in het kleurige opgevoerd, vaak heel knap en gelijk men zelfs aan zoo’n stadsgezicht van den Rotterdammer Dommersen ziet altijd warm van timbre, maar dit dan met eigenlijk dezelfde kunstmatigheid, welke we ook terug" vinden in zoo’n perfect geschilderd interieur met min of meer acteercnde en in elk geval poseerende dames in hoepelrokken, van sa tijii van den Duitscher Ebert. Een vorige generatie heeft in haar geheel deze vooral knappe kunst bewonderd, de groot sie meesters der Haagsche School zijn er in hun jeugd meé begonnen en hebben er zich van bevrijd onder den invloed der Fransche School van Barbizon, die een losse natuurlijk heidin de picturale voordracht bracht. Daarnaast is er echter steeds een zejeere voorliefde gebleven voor het meer realistische genre, dat hier b.v. door het stilleven van R. loed Bröwne is, een stilleven met wild en ge vogelte .en een koperen pan, die gelijk dit al gemeen heet,- uitstekend van stofuitdrukking is. De rest trouwens ook en bovendien in kleur verhouding.zqo afgesdhakeerd, dat het ook als schilderij kan worden gewaardeerd. Operettegezelschap Van Aerschot en Boskamp. Het operettegezelschap onder directie van Van Aerschot en Boskamp hervat 4 Mei in den Tivoli-Schouwburg zijn voorstellingen met uitvoeringen van Zeg, kun je zwijgen?, een operette uit het Fransch naar de klucht Ee Zëbrë, waarvoor Henk Neef de muziek heeft geschreven. De soortnaam van het stuk is nu niet „operette”, doch „leugens op mu ziek”. In Zeg, kun je zwijgen? treden op de sou brette Fini Marvori (debuut te Rotterdam), Lotte Bartschat, I-ouise Fleuron, Octave van Aerschot, Joh. Boskamp» Joh. Sdhilthuizen, Alez Hoek, Dries Krijn, J.ean Janssen, Her re de Vos e.a. Voorts werkt mede een groot jazz-orkest onder leiding van Henk Neef. Rotterdamsch Philh. Orkest. Met bijzondere voldoening meldt het be stuur van het Rott. Philh. Orkest, dat van het Ministerie vgn Onderwijs, Kunsten en. Weten schappen, béiicht is dat ook het Rott. Philh. Orkest zal clëelen inde opbrengst van den verkoop van dë z.g. zomerpostzegels. Isaac Da Costa. Bij de 75ste verjaring van zijn sterfdag. „Wilhelmus van Nassouwe was hij van Duitschen bloed! Den Vaderland getrouwe bleef hij tot inden doet! Bij leven en bij sneven In God, zijn Heer, getroost, Is Neerland nagebleven Zijn zegen en zijn kroost!” Met deze variatie op het Wilhelmus eindig de Da Costa 14 1859 zijn voordracht „De slag bij Nieuwpooi't”. Het was zijn mees terwerk en tevens zijn zwanenzang, want enkele maanden later werd hij getroffen door een borstkwaal, die hem 28 April 1860 75 jaar geleden ten grave sleepte. Da Costa stamde uiteen Portugeesch Joodsch geslacht en werd 14 Januari 1798 te Amsterdam geboren. Zijn vader Daniël Da Costa dreef, tezamen met zijn compagnon Ca padose, een goed rendeerenden wijnhandel. De jonge Isaac ontving een uitstekende op voeding, werd student aan de Amsterdam sche üniversiteit, verhuisde in 1817 naar Lei den en voelde zich geestelijk nauw verwant met Bilderdijk, die de leider werd van het clubje, dat Da Costa met zijn vriend Abraham Capadose en twee zonen van Gijsbert Karei van Hogendorp had gevormd. De staatkundige gebeurtenissen van 1813— 1815, hebben een diepen indruk gemaakt op den vijftienjarigen jongen, die leed onder de vernedering én de overheersching van zijn vaderland; in 1814 schreef hij zijn eerste poli tieke poëzie: „De verlossing van Nederland". Zijn vurig Portügeesch-Joodsch bloed kwam vooral lot uiting in zijn tijdzangen en als dichter voelt hij zich zoon van het Oosten: „Ik ben geen zoon der lauwe Westerstranden! Miin vaderland is, daar de zon ontwaakt! En als de gloed der Libvaansche zanden, Zoo is de dorst der; Dichtkunst, die mij blaakt!” Na zijn promotie inde letteren trouwde hij met zijn nicht Hanna Belmonte en ging tijde lijk bij zijn ouders te Amsterdam inwonen. Do Oude heer Daniël Da Costa stierf in Februari 1822 en zijn zoon zou volgens Joodsch ritueel liet rouwjaar waarnemen. Door den omgang met zijn- vriend Willem de Clercq en ook met Bilderdijk was Isaac Da Costa besloten, zich als gereformeerd Christen te laten doopeh. Zijn vrouw en ook Abraham Capadose wenschtén dat voorbeeld te volgen. Deze gewichtige gebeurtenis in Da Costa’s leven had plaats op Zondag 20 Octöber 1822. Hij bleef echter het volk zijner Vaderen met hart en ziel toegedaan en hield niet op, over „Jacobs lijdend nageslacht” te spreken. Ho,wel Da Costa ook inde rechten was ge promoveerd, bleek hem, toen hij zich in 1823 te Amsterdam vestigde, dat hij geeti geschikt heid bezat voor de praktijk en hij ging "zijn werkkring zoeken in het houden van lezingen over Jaal- en Letterkunde, Vaderlandsclie Ge schiedenis, over Bilderdijk, over het Oude Verbond, over Christologie en over het Nieuwe Testament. Zijn vlugschrift, „Bezwaren tegen den geest der Eeuw" maakte hem om de felle hartstoch telijkheid, waarmee het was geschreven, in heel Nederland liekénd. Duidelijk bleek, dat hier een leerling van Bilderdijk aan liet woord was. maar Da Costa snrak nog luider dan zijn meester. Toch werd zijn heftigheid ook door zijn vrienden afgekeurd. Van 1823 tot 1840 valt een zekere inzinking te constateeren inde hoeveelheid werk, we! ke hij produceert. In 1839 Werd hij tot lid ge kozen van het Koninklijk Nedcrlandsch Insti tuut. Als zoodanig moest hij een gedicht voordragen en hij deed het met zijn beroemde vers „Vijf en twintig jaren. Een lied in 1840”. Toen het Instituut in 1851 werd opgeheven en door de Koninklijke Academie werd ver vangen, moest Da Costa het grievende leed ondervinden, dat hij inde nieuwe instelling niet werd opgenomen. Groen van Prinsterer was daarover zóó verontwaardigd, dat hij voor het lidmaatschap bedankte. Met zijn felheid en zijn strijd tegen alles, wat er volgens zijn meening verkeerd was in de wereld, maakte hij zich tegenstanders, die echter niet konden ontkennen, dat zijn scherpe geelst'de. naderende revolutie van 1848 wist te voorspellen. Titiaan-tentoonstelling. De koning van Italië heeft gisteren te Vene tië de Titiaan-tentoonstelling geopend, waar meer dan 100 schilderijen van den meester bij eengebracht zijn. Nadat de gebruikelijke toe spraken gewisseld waren, bezichtigde de ko ning de tentoongestelde stukken, waarbij hij geruimeri tijd vertoefde voor de vijf schilde rijen, die het Louvre-museum heeft afgestaan. Tournée Bassermann. Albert Bassermann zal (met het Stedelijk Tliea ter te Straatsburg.) in „Die fünf Frankfurter” inde geheel nieuwe ensceireering van inten dant Robert Klupp de rol van „Salomon”. ver vullen. Voor de tournée door Europa zijn naar ont werpen van Axel Torsten nieuwe décors en nieuwe costuunïs vervaardigd, die voor het eerst begin Mei zullen worden gebruikt, naar aanleiding van de tournée door ons land. De „Fünf Frankfurter" zal inde volgende steden van ons land worden gegeven: 5 Mei te Groningen, Stadsschouwburg; 6 Mei te Amster dam, Stadsschouwburg; 7 Mei te Haarlem, Stadsschouwburg; 8 Mei te ’s Gravenhage, Kon. Schouwburg; 9 Mei te Rotterdam, Groote Schouwburg; voorts te Utrecht en Nijmegen. Furtwangler terug! Gisteren heeft Wilhelm Furtwangler te Ber lijn weer een concert gedirigeerd van het Philharmonisch Orkest. Hij leidde de Egmont ouverture en de Zesde en dé Vijfde Symfonie van Beethoven. De Philharmonie was uitverkocht en het werd een huldiging van Furtwangler, zooals te Berlijn nog nooit een dirigent gehuldigd is. Het concert werd bijgewobnd door den rijks minister van binnenlandsche zaken, Frick, door Alfred Rosenberg en door staatssecreta ris Funk, den vice-president van de Reichskul turkammer.</p>
	<p>Kan een jury voor den rechter worden gedaagd? Voor het eerst inde geschiedenis van de Royal Academy of Art heeft een kunstsohil der, wiens werk voor de zomerten,toonstelling in Burlingtonhouse was geweigerd, het be stuur van de Royal Academy voor den rech ter gedaagd om de verwerping van zijn doek, een voorstelling vaneen militair muziek kerps spelend op het plein van het paleis van St. James in Londen, te motiveeren. De schilder voelt zich in zijn kunstenaars eer aangetast en wil gerechtelijk uitgemaakt zien of de Royal Academy hem mag behande len zooals zij heeft gedaan. De schilder, Ha gue genaamd, heeft inden loop der jaren een paar dozijn stukken ingezonden en slechts twee doeken werden gedurende zijn lang kun stenaarsbestaan waardig "gekeurd voor de wanden van den vermaarden kunsttempel. ten andere verrassing van de jaarlijksche tentoonstelling der Royal Academy in Bur lingtonhouse is het zich terugtrekken van den jongen kunstenaar Stapley Spencer op grond vaneen tot hem door *e keuze-commis sie gedaan verzoek, twee van zijn vijf inge zonden doeken terug te nemen „omdat zij zijn roep en dien van de Academy niets kunnen verhoogen”. Spencer heeft diep gegriefd de Academy voor goed den rug toegekeerd. Voor de tentoonstelling van dit jaar zijn meer dan 14000 stukken ingezonden. Er zijn er 1756 aanvaard. Deze cijfers vertellen vaneen oceaan van artistiek hartzeer.</p>
</text>
