Gebeurtenis: Operette Der Vogelhflndler van Carl Zeiler door de Stadskanaalster Operette Vereniging. Plaats: Geert Teiscentrum in Stadskanaal. Belangrijkste stemmen: Marian v. Nugteren, Henk Jonker, Ineke Bazuin, Cees Wagemaker en Jan Houben. Regie: Gert Willems en Herman Ronde. Decors: G. Madern. Choreografie: Carla Hol. Begeleiding: Leden van het Noordelijk Filharmonisch Orkest 0.1.v. Koen Blaauw. Publiek: Uitverkocht.

De Oostenrijker Carl Zeiler (1842-1898) was musicus uit liefhebberij, ook al had hij er wel een tijdje een opleiding voor gevolgd. Van zijn kleine aantal operettes is Der Vogelhandler uit 1891 het meest populair geworden. De „vogelhandelaar" is ontstaan uit de typische Tiroler volksheld Kasperl, een hansworstfiguur, op basis van het volksverhaal over de vrolijke vogelman die niet alleen bonte buitelingen maakte, maar ook zelf met veren was bekleed. De meest bekende toneelversie van hem is natuurlijk Papageno in Mozart's Zauberflöte, precies honderd jaar eerder ontstaan.

Zeiler heeft wel degelijk naar Mozart gekeken. Niet diens melodieënrijkdom nam hij over maar wel diens muzikale schrijfwijze als het ging om de expressie te ondersteunen, zoals bibberen, lachen of schrikken, door middel van de instrumenten. Van alle aria's en zangnummers in dit stuk is,, Schenkt man sie Rosen in Tirol" het meest populair geworden. Voor de rest gaat het om de bekende opbouw, ontleend aan de opera buffa. Persoonsverwisselingen aan de lopende band en ook die wonderlijk luchthartige vermenging van de landslieden met de adel, waarbij de liefde alle tegenstellingen doet verdwijnen. In operettes althans.

De Stadskanaalster Operette Vereniging heeft geprobeerd om het stuk serieus te benaderen en muziek en handeling recht te doen wedervaren. Zij koos niet, zoals men dat bij veel amateurgezelschappen ziet, voor een boertige versie vol met eigentijdse grollen en grappen. Dat vind ik een compliment waard. Een goede regie zorgde ervoor dat iedereen wist wat hem of haar te doen stond op het juiste moment. Missers en fouten werden uitstekend opgevangen. Een sterke rolbezetting bracht alle emoties overtuigend in beeld, ook wanneer er tezelfdertijd werd gezongen.

De vocalisten konden, vooral tijdens de eerste acte, steunen op een prima instrumentale begeleiding die alert insprong op vergissingen, vertragingen of ander ongerief. De functie van een goed orkest blijkt bij zo'n uitvoering toch weer duidelijk en onmisbaar. Het enige wat ik bij deze Adam (Vogelhandier) miste was de Kasperl-figuur. Daarvoor was zijn vertolking te serieus; zijn grappen en motoriek misten de nodige uitbundigheid. Een zekere gechargeerdheid zou hier toch wel op zijn plaats zijn geweest.

Aankleding en decors waren overtuigend. Het „Oooooh",-geroep van het publiek bewees dat wel, toen het doek voor de tweede acte opging. De enige dissonant in de kleurig-fraaie kostumering was het pak dat Stanislaus in de eerste acte droeg en waarmee hij zó uit Rembrandts Nachtwacht kon zijn weggelopen . Dat hoorde dus duidelijk niet in de tijd thuis waarin het stuk zich afspeelt. Een paar vocale hoogtepunten werden het duet van Stanislaus en Baron Weps (le acte) en de Canzonetta van de Keurvorstin en haar aanhang (koortje). In de tweede acte ging de vaart er een beetje uit (ook al door de langere periodes zonder muziek) en ook de kwaliteit van het orkest liep beduidend terug, dat last scheen te krijgen met maatvastheid en zuiverheid. Maar dat was dan ook vlak na de pauze!

De S.O.V. kan niettemin terugzien op een zeer geslaagde uitvoering die hoge eisen stelde aan de spelers/ zangers. Goede kwaliteit, waarbij ook de moeite was genomen voor het inzetten van een prima balletgroepje dat naar mijn smaak nog wel wat vaker van haar kunnen blijk had mogen geven. Eén ding moet me nog van het hart, ook al lijkt het een futiliteit: misschien kan de S.O.V. in haar programmaboekje voortaan op zijn minst de naam van de componist vermelden. ERIC BOS

• Scène uit de opvoering van „Der Vogelhandler" door de Stadskanaalster Operettevereniging.