(Van een medewerker) SINDS 18 september jl. heeft Djakarta één en Oost-Java niet minder dan 9 luchtalarm» gehad. Volgens de bekendmakingen van de plaatselijke commandanten waren ongeïdentificeerde en vermoedelijk vijandige vliegtuigen op het radarscherm opgevangen. Luchtaanvallen hieven echter uit. Het alarm te Djakarta werd overdag gegeven, doch in Oost-Java loeiden de sirenes 's avonds.

Hv ET hoofd van de afdeling planning in Oost-Java, Mr. Nono Soenarjo, wist te vertellen, dat de onbekende vliegtuigen boven het eiland Madoera, de ondernemingen in Djember en de marine-vliegbasis Djoeanda nabij Waroe (15 km ten zuiden van Soerabaja) vlogen. Er was zelfs een helikopter bij, voegde er aan toe. De indruk werd gewekt, dat de vliegtuigen speciaal nieuwsgierig waren naar het nieuwe marine-vliegveld Djoeanda. Dit viiegveld

is volgens de Indonesiërs het grootste in Zuidoost-Azië. Het is aangelegd door het Franse aannemingsbedrijf Soeiété de Construction des Batignolles. Na vier jaren kwam het eind augustus jl. gereed. Het is geschikt voor de landing van alle typen vliegtuigen. Sinds 10 september jl. is het dan ook opengesteld voor de burgerluchtvaart. D E commandant van de civiele verdediging in Oost-Java, overste Moerman Slamet, twijfelde er niet aan, dat de nieuwsgierige vliegtuigen afkomstig waren van het Britse vliegdekschip Victorious. Dit schip voer met vijf andere oorlogsschepen uit Australië naar Singapore via Straat Lombok en de Java Zee. De Indonesische regering had toestemming gegeven voor deze „onschuldige doorvaart." Overste Ambardy, hoofd van de marine voorlichtingsdienst te Djakarta, antwoordde echter „Niet bekend" op de vraag of er verband bestond tussen het luchtalarm te Djakarta en het passeren van het Victorius-konvooi. Later uitten enkele politici te Djakarta de mening, dat het Australische vliegtuigen moesten zijn, die boven Oost-Java verkenningsvluchten maakten. Al deze afwijkende verklaringen verhogen de twijfel over de ernst van de luchtalarms. Vaak kwam het afweergeschut in de stad Soerabaja en omgeving in actie. Doch nimmer hoorde men het geluid van vliegtuigen. De Indonesische autoriteiten beweerden, dat de onbekende vliegtigen op zeer grote

hoogte vlogen. Maar opmerkelijk was, dat niet één Indonesisch vliegtuig een vervolging inzette of de indringers onderschepte. Hoe gemakkelijk zou bijv. een MIG-jager van de Indonesische luchtmacht niet de beweerde helikopter kunnen inhalen. Publiek genoot 0' |NDANKS de aansporingen van de autoriteiten zocht het publiek geen dekking. Het genoot juist van het vuurwerk schouwspel, wanneer het luchtafweergeschut in volle duisternis tot actie kwam „Ons geschut is gericht in de richting van de zee", verklaarde overste Moerman Slamet. Daarmee wilde hij de inwoners van de stad Soerabaja gerust stellen tegen het gevaar van scherven van de afgeschoten projectielen. Niettemin werden drie personen gewond. Ze bevonden zich aan de rand van de stad toen zij geraakt werden door neervallende scherven. Uit Malang wordt gemeld, dat er kwade praktijken werden gepleegd tijdens de urenlange verduistering. Personen, die nog op straat liepen tijdens het luchtalarm, werden door de luchtbeschermingswachten aangehouden. Ze werden bedreigd met opbrengen naar het politiebureau als zij niet direct een „boete" betaalden. Geïntimideerd tastten de slachtoffers liever in hun zak dan verdere moeilijkheden te riskeren.

Meestal was het „tarief" 500 roepiah. Doch ook huizen werden bespied. Als er licht van buitenaf te zien was, werd er op de deur gebonsd. De bewonera konden rekenen op een illegale boete, die in de zak van de betrokken luchtbeschermingswacht verdween. Merkwaardig genoeg was, dat er op zaterdag- en zondagavonden nooit luchtalarms werden gegeven. „De vliegers gaan zeker weekenden", zei het publiek ironisch. Velen verschoven hun feesten, bijeenkomsten e.d. van de avonduren naar 's ochtends of 's middags. Doch het schijnt, dat het hoofd van de burgerlijke verdediging in Soerabaja, burgemeester Moerachman, uitstekend op de hoogte was van het feit dat er op zaterdagavond geen luchtalarm zou zijn. Hij hield nl. op zaterdagavond 26 september jl. lustig een huisfeest. En er was die avond inderdaad geen luchtalarm '. Nuchtere waarnemers hebben dan ook de vraag gesteld, of de luchtalarms niet bedoeld zijn om een oorlogspsychose onder de bevolking te kweken, 's Avonds zijn zelfs Indonesische vliegtuigen moeilijk herkenbaar, te jneer als zij op zeer grote hoogte vliegen. Door de aandacht te vestigen op gevaar van buiten zou meer eensgezindheid onder het volk bewerkstelligd kunnen worden in de strijd tegen Maleisië en de aandacht afgeleid worden van binnenlandse moeilijkheden.