<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<text xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="articletext.xsd">
<title>NEDERLANDSCH-INDIE</title>
<p>Geschorst wegens fraude. De heer Van Gerth van het Gemeentekantoor van Modjokerto is door den Gemeentes* raad geschorst in verband met onregelmatigheden ten Gemeentekantore. Ook de schrijver Sabikoe is in verband met deze zaak geschorst. Bij een kas-onderzoek bleek, dat een bedrag van f 47,62, zynde door den Kunstkring gestorte vermakeiykheidsbelastinggelden voor het eerste Dresdener Concert op 2 Augustus j.1. niet in de boeken voorkwam, aldus het Soer. Hbld. De kas wees geen surplus aan, zoodat dus de conclusie, dat het geld op de een of andere wyze moest zijn verdwenen, voor de hand lag. Een onverwijld door den voorzitter ingesteld onderzoek wees alras uit, dat de penningmeester van den Kunstkring, irr Rebel, de betrekkelijke kwitantie onder zijn berusting had. Het geld was dus inderdaad gestort. Maar, waar zat dat geld ? Men ondervroeg den met de contröle en verificatie belasten commies, den heer v.G.; men onderwierp ook het overig personeel, in casu de beide schryvers, van wie één hoofdzakiyk belast is met de bljhouding der hulpregisters en storting van gelden op de afdeelingsbank. Geen enkele souche van de kwitantieboekjes accordeerde met het ontvangen bedrag; de voormalige commies verklaarde, niet meer te weten, aan wien hij het bedrag van f 50 had afgedragen, en van wien hij het wisselgeld ontvangen heeft; zelfs wist hy niet meer, uit welk kwitantieboekje hy den betrekkelijken kwytbrief heeft genomen! Bij het politie-onderzoek kwamen nog andere niet kloppende posten aan het licht. De heer Van Gerth beschuldigt Sabikoe, en Sabikoe beschuldigt den heer Van Gerth. „Wij betalen wel.” Terecht protesteeren verschillende bladen tegen de studiereis-opdracht van den adviseur voor de Decentralisatie naar Br.-Indië. Vooral de f 2500 voor uitrusting moeten het ontgelden. — Tweeduizend vyfhonderd gulden voor uitrustings.kosten! roept de Malanger uit. Wat moet deze adviseur voor de Decentrali* satie dóArmede doen ? Een geheel nieuwe, complete uitrusting koopen misschien? En dan merkt het blad terecht op, dat een dame daarvoor zelfs meer dat een uitrusting kan koopen.</p>
<p>Brood en spelen. Er zijn Inlandsche revolutionnairen die weleens uit den toon vallen, beweert Z. in het Soer. Hbld. In dit rustige land, waar do meest kwaadaardige demagoog ter ochtend&quot; vergadering telkens naar de klok ziet als ’t uur der rijsttafel nadert — is er één voedsel dat vredelievender werkt, en meer den wilde temt dan rijst, vooral véél rijst? —zijn er hekelen die uit den t*on vallen. Zij do9n heftig en bloeddorstig, spreken zware taal, 6n dreigen. Omdat Roorda van Eysinga nu eenmaal heeft gedicht van den buffel, „die sarrensmoe de hoornen wet.” Het deed ons genoegen te zien, zoo schrijft Z., dat er ook nog verstandige revolutionnairen zijn. Onlangs is te Solo eene besloten ver« gadering gehouden — natuurlijk waren aanwezig d8 heeren mr. Singgih enlskaq — waarop ook is vastgesteld een menu voor het eerstvolgende Congres te Solo. Dit „Menu a &apos;a P.P.P.K.I.&quot; luidde aldus; „Soto Sarekat Madoaia. Saté kambing P. N. I. Sambel goreng kering ebi Studieclub. Sambel parsatoean Minahassa. Rendang Sumatranenbond. Atjar ikan kakap kaoem Betawi, Oorned beeft Islamietenbond. Ajam goreng Timorsch Verbond. Gado-gado Sarekat Ambon. Goelé P. S. I. Frikadel B. O. Otak-otak banteng Roekoen Wanito. Pudding Poetri Boedi Sedjati. Koffie Indonesia.” Het is een „makanan komplet&quot; naar men ziet. Maar neemt nu even aan dat iemand al de gangen van dit menu naar den eisch heeft verwerkt en enkele delicatessen heeft gedoubleerd. Gaat hij dan heen, trapt keet en maakt kabaal — hetwelk hier revolutie heet — of strekt hij zich ten bedde uit en knapt eenen uil ? De Persassociatie had onlangs ten huize van K.W. een lunch, zóó geraffineerd samen gesteld — er was eqn schotel champignons met Madera-saus waaraan wij met aandoening terugdenken — dat eene vredelievende stemming tenslotte zelfs daar overheerschte. Er waren er een paar die dreigden, malkan,der een hand te geven. Het was één dier etentjes, zóó stichtend, dat men daarna vrede zou kunnen sluiten met z’n naaste bloedverwanten. Maar wat was dat alles bij dit daverende menu, de saté en de soto en de gado-gado en den Boedi Oetomistischen bal gehakt, de kakap-in-zuur dier goede „kaoem Bstawi”, de differente vormen des hoens en de gedroogde garnalen „Studieclub&quot;? (Met deze opmerking is niets hatelijks bedoeld over de „brains&quot; dier club) Goede vrienden, laat ons eten, zegt Z Laat ons eten dikwijls, lang en veel. Goed gevoerde menschen zijn optimistisch en rustig, het kwaad komt altijd van de mageren. Reeds Caesar waarschuwde daartegen. De S. S&gt;coöp9ratie“failliet. Over het ons geseinde faillissement van de S. S.-coöperatia te Soerabaja deelt het Soer. Ebld. nog mede&apos;; Direct na de jongste fraudegevallen, waarbij Van Leeuwen betrokken was, werd hangende het accountantsonderzoek surséance van betaling aaDgevraagd. Een der crediteuren echter, die er voor ongeveer f5.000 bij betrokken is, weigerde in te gaan op hei; voorstel tot verleening van surséance van betaling. Eenige andere veel grootere crediteuren (Javasche Bank ongeveer f33,000 en B.P.M, ongeveer f15.000) hadden er we! ooren naar. Da leiding van de coöperatie dacht, dat de</p>
<p>vereeniging wel levensvatbaarheid zou vettoonen, mits de zaken onder goed beheer stonden. Een enkele crediteur weigerde echter medewerking te veileenen en zoo werd dus de faillietverklaring bij rechterlijk vonnis uitgesproken. Het deficit bedraagt ongeveer 41 000 gulden, zoo deelde men het blad van Coöperatiezijde mede. Het juiste bedrag is nog niet bekend te stellen en zal nog nader worden nagegaan. Aan goederen heeft men nog voor een waarde van ongeveer een 20 000 gulden in voorraad. Men zou van het Gouvernement onmiddellijk een bedrag ad f 14.000 in leen kunnen krijgen, zoo zeide men ons, terwijl zich in kas nog ongeveer f 6 000 bevinden. Men 3 al dan toch nog een bedrag te kort komen van ongeveer f 20.000, doch men hoopte, dat dit wel langzamerhand kon worden ingeloopen, zoodra de koop en verkoop der goederen ietwat zou rouleeren. In de kringen van Europeesche S. S.ambtenaren, leden der Coöperatie, wordt het bericht van het faillissement over het algemeen met instemming ontvangen. Hoewel er enkele uitzonderingen zijn, zoo is men toch van meening, dat de Coöperatie niet voldeed aaD het gestelde doel. Te veel en te vaak werd door kapitaalzwakken van deze organisatie misbruik&apos; gemaakt, door haar te beschouwen als een soort adres waar men goederen opcrediet kon koopen, welke goederen danonmids dellijk voor zachte prijsjes weder van de hand werden gedaan aan opkoopers. Hierdoor brachten vele kleine ambtenaren zich in de schuld, een schuld waar zy bijna nimmer meör konden uitkomen. De leden van de Coöperatie zijn nu allen hun inleggeld kwyt; voor sommigen beduidt dit een bedrag, dat in de tientallen guldens loopt. De Coöperatie werd in 1915 opgericht. Amerikaansche belangstelling voor Borneo. Dezer dagen arriveerden te Soerabaja van een reis door Oost-Borneo de heeren Donald son Aiken [oud-majoor van bet Amerikaaosehe leger] Garson en Violette die voor een Amerikaansche houthandelmaatschappjj in Ned.-Indië komen uilkpken naar terreinen geschikt voor bosebexploitatie. In Oost-Boineo werden groote tochten gemaakt het binnenland in langs de rivieren en o.a hebben de heeren daar het oog laten vallen op de houtaankap&apos;concessïe Wilhelmina van mr.W. Bimie te Soerabaia, in het landschap Sambalioeng [afdeeling Samarinda] op ongeveer 4 uren stoomen stroomopwaarts van Beraoe of TandjoDg Redeb. Da heeren hebben thans met mr. Birnie besprekingen aangeknoopt over dit terrein. Op hun reis derwaarts zijn zij vergezeld door pangeran Adiningraf, een zoon van hadji Datoekradja, een der Sambalioengsche Rijksgrooten, die in dat gebied natuurlijk ook belangen heeft Van Zelfbestuurderszijde, aldus werd aan het Soer. Hbli. medegedeeld wordt gehoopt, dat de beprekingen tot goed resultaat zouden leiden. Het Zelfbestuur in Beraoe heeft bereids aan de K.P.M.-kolenmijn in die streek gezien, welk een voordeelen voor land en bevolking zijn verbonden aan de vestiging van kapitaal. Van een intensieve houtaankap in de dichle oerwouden van N,O. Borneo worden evenzoo groote voordeelen voor de bevolking verwacht. De reflectanten schijnen speciaal het oog te hebben op ijzerhouL Wanneer aan de hand van controleerbare cijfers wordt aangeioond, dat ijzerhout duurzamer is dan het Amerikaansche dennenhout, is het vrywei zeker, dat in de Vereen, Staten er een goede markt voor kan worden gevonden, vertelde een der Amerikanen. Hij had bij de B.P.M. in Balikpapan ijzerhouten dwarsliggeis gezien welke reeds meer dan 40 jaren oud waren. Dergelijke getallen maken indruk op een Amerikaan. Da betere kwaliteit zal hst bezwaar van den hoogeren prijs weten te overwinnar), meende deze zegsman, die ér op wees, dat tiet vervoer van het ijzeihout vooral zeer kostbaar zal zijn door het reusachtige géwicht. Volgens hem zou 1 kubieke voet ijzerhout nat) 72 pond wegen, tegen 26 pond een ku- ; eieke voet [droog] pine-hout. Niet alleen het i :ransporfc over hetaankap terrein vaD dergelijke sware stammen zou moeilijkzjjn doch vooral , ie verscheping zou zeer duur worden door j iet groote gewicht. Dergelijke zware vracht mor lading, welke weinig ruimte inneemt, &lt; tal gebruik van groote schepen noodig maken! ! Op de vraag van het Soerabajasche orgaan : &gt;f da groote hardheid van ijzerhout geen be ;waar zou opleveren voor de bewerking, vers Gaarde de Amerikaan, dat zulks voor de \ noderne werktuigmachines in de machinale c ïoutbewerking inderdaad weinig geeft. Hij c vas zeer enthousiast over de ontdekte kwa- t iteiten van yzerhouf, en betieurde alleen, g</p>
<p>dat — volgens hem — deze soort te veel verspreid voorkomt in de wouden van OostBorneo. Dit maakt de exploitatie vaD de bosschen natuurlijk nóg moeiiyker. Een typische bijzondeiheid van de belangstelling der Amerikanen voor Indische houtsoorten is het volgende. Men had in enkele kringen van den houthandel in de Vereen Staten gehoord over het —bijna een fabel genoemde — feit, dat in San Franciseo houten palen ia gebruik waren b|j de havenwerken, afkomstig uit Ned.-Indië, welke immuun waren tegen den houtworm, een der ergste vernielers van houtwerk in havens, tegen welken nog geen ander hout bestand bleek. Het gezelschap is daarom vóór het vertrek herwaarts, eerst in Frisco gaan kijken, of het waar was. Er staan daar in de haven negen proefpalen, die ongeveer vijf jaren geleden werden geplaatst, en geen der vijf palen welke werden onderzocht, bleek te zijn aangetast door den gevreesden houtworm. (Man herinnert zich wellicht, dat door tusschenkomst van het Landbouwdepaitament destijds eenige pioefpalen van uit z g. anti-paalwormen-hout, hetwelk vooral in Celebes moet voorkomen, naar de Vereen. Staten werden gezonden), De Amerikanen achten deze proef uitnemend grslaagd. Ten slotte weid verteld, dat ook een zoon van wijlen minister Cremer zich zou inte- I resseeren ia de nieuwe onderneming. Hij zou met het gezelschap zijn uit gekomen, doch ziekte van zjjn echtgenoote deed hem besluiten de reis uit te stellen. O ver eenige maanden kan bij echter toch inludiëwo den verwacht. De heeren die thans hier vertoeven, zetten straks hun exploratietochten voort [waarschijnlijk ook naar Celebes en andere eilanden van de Buitenbezittingen] om vervolgens terug te keeren naar de Vereen, Staten, ten einde verslag uit te brengen. Zij zouden dan weer hierheen terugkomen, samen met den heer Cremer, Een „merkwaardigheid van deze onderzoekingstochten is nog, dat hierbij door de Amerikanen druk wordt gebruik gemaakt van een film-apparaat. Zij zullen op moderne w£jze met da film hun rapport iilustreeren aan de heeren die het kapitaal moeten four» neeren. Misb uik van Gemeentelijke gelden. Ia de vergadering van den Gemeenteraad van Bandjarmasin kwam, naar de Borneo P. meldt, aan de orde het ontslag van den directeur van Gemeentewerken, den heer W. G. C. Duyshart. De vereenigde financieela en technische commissies hebben een onderzoek iDgeateld en conclusies opgemaakt; de heer Duyshart is tot overeenstemming gekomen met de commissies en heeft de conclusies voor ac» coord onderteekend. De conclusies luiden ; De vereenigde fioaocieele en technische commissies uit den Gemeenteraad van Bandjermasin. Gehoord de door den voorzitter van dien Raad tegen den gewezen directeur van Ge- •meenteweiken, den heer W. G. C. Duyshart, voorgebrachte bezwaren. Gehoord den heer Duyshart in zijne middelen van verdediging; Is gekomen tot de navolgende conclusies: De heer Duyshart heeft ten onrechte een aannemings-contraet afgesloten, waartos hy ten eenenmale onbevoegd was, terwijl bovendien dat contract aanleiding heeft gegeven tot een begrootings-overschrjjding.&quot; De heer Duyshart heeft op onverantwoordelijke wijze gebruik gemaakt van Gemeentelijke gelden. De heer Duyshart heeft in enkele gevallen een schromelijke verwaatloozing van Gemeentelijke belangen te zien gegeven. De heer Duyshart draagt schuld aan belangrijke begrootings-oversebry dingen. Na eenige discussie verleende de Raad den heer Duyshart, in verband met het veie goede werk, dat hij toph anderzijds voor de Gemeente heeft gedaan, eervol ontslag. Korte berichten. Naar ons uit eenige berichten in het A.I D. blijkt, hebben den laatsten tijd in het kampement te Batoe Djadjar herhaaldelyk diefstallen plaats, zoowel op de chambrée als op onöerofficiers-kameifs. Van den dader, c.q. daders, geen spoor, Te Semarang is overledanimej LouiseBloch, in den ouderdom van 85 j(t,ar. E ra gezegende leeftijd voor onze Oost, viridt het A. I. D. Zy was een vooraanstaand figuur in de Sint Eiisabeths-vereeniging, die scciaalliefiadigen arbeid doet. Zij was ridder in de Orde ?an Oranje Nassau. De Landraad te Bandoeng heeft een barbier, wegens het te zijnen huize houden van een ;ommunistische bijeenkomst en deelname aan ie samenspanning tot omver-werping van iet Gezag, veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf,</p>
<p>i 1 &quot; 1 Een zevental militairen, w.o. twee Europeanen, hebben op een nacht op Gardoe Tinggi (Batavia) een Chinees bestoiea en gemolesteerd, omdat hy niet inging op hun vraag, of er ook vrouwen in buis waren bij hem. Gelukkig is de politie de schavuiten op het spoor.</p>
</text>